{"id":5952,"date":"2017-08-09T11:05:45","date_gmt":"2017-08-09T09:05:45","guid":{"rendered":"http:\/\/stadtsprachen.de\/?post_type=stsp_text&p=5952"},"modified":"2022-06-05T18:23:06","modified_gmt":"2022-06-05T16:23:06","slug":"niebko","status":"publish","type":"stsp_text","link":"https:\/\/stadtsprachen.de\/en\/text\/niebko\/","title":{"rendered":"Niebko"},"content":{"rendered":"

\u201eNIEBKO\u201d (fragmenty powie\u015bci)<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Willi kolekcjonuje zaj\u0105ce wielkanocne. W latach osiemdziesi\u0105tych wybudowa\u0142 z bratem na przedmie\u015bciu Szczecina skromny bli\u017aniak, obok kt\u00f3rego wyros\u0142o mu kilka lat temu niczym grzyb po deszczu centrum handlowe Real, a potem wyskoczy\u0142a jeszcze Castorama z napisem \u201eBudujesz, remontujesz, urz\u0105dzasz\u201d. W domu tym, na drewnianym regale mi\u0119dzy kuchni\u0105 a jadalni\u0105, g\u0119siego ustawia zaj\u0105ce \u2013 w r\u00f3wnym rz\u0119dzie, od najmniejszego do najwi\u0119kszego. Najbardziej podobaj\u0105 mu si\u0119 te z firmy Lindt, w z\u0142otym z\u0142otku, z czerwon\u0105 kokardk\u0105 na szyi. Nikomu nie pozwoli ich zje\u015b\u0107.<\/p>\n

Baczno\u015b\u0107! Wara nam od zaj\u0119cy.<\/p>\n

(\u2026)<\/p>\n

Tatu\u015b, sk\u0105d masz takie dziwne nazwisko? \u2013 pyta\u0142a czasem Marzena, nagabywa\u0142a Ewunia. O Bo\u017ce, sk\u0105d! Waldek wzrusza\u0142 ramionami. Normalnie, jacy\u015b przodkowie, ale ludzie, kiedy to by\u0142o, jacy\u015b przodkowie byli Austriakami, bo ja tam zreszt\u0105 wiem? Dajcie mi \u015bwi\u0119ty spok\u00f3j i do nauki! Poza tym czyja to dzisiaj kolej wynie\u015b\u0107 \u015bmieci?<\/p>\n

Oczywi\u015bcie niczyja. A ju\u017c na pewno nie Ewy.<\/p>\n

Ale Marzena bada\u0142a spraw\u0119 dalej: Tatu\u015b, a sk\u0105d ty umiesz po niemiecku?<\/p>\n

Bo\u017ce, sk\u0105d! Uczy\u0142em si\u0119 w szkole.<\/p>\n

Wiesz co, bo ja \u2013 tupa\u0142a nog\u0105 Marzena \u2013 bo ja to nigdy nie b\u0119d\u0119 uczy\u0107 si\u0119 po szwabsku. Nienawidz\u0119 tego j\u0119zyka.<\/p>\n

A kiedy Willi raz co\u015b napomkn\u0105\u0142 nieostro\u017cnie o emigracji do RFN, trzynastolatka wrzasn\u0119\u0142a, a\u017c zadr\u017ca\u0142y cienkie \u015bciany miniaturowej kuchni w socjalistycznym M3: To beze mnie! To, kurcz\u0119, beze mnie! To jed\u017acie sobie sami! Ja nigdzie nie pojad\u0119. Nienawidz\u0119 tego szwargotu. Ja zostaj\u0119 tutaj, tu jest moja ojczyzna!<\/p>\n

 <\/p>\n

*<\/p>\n

Aha.<\/p>\n

Waldek, czyli tak naprawd\u0119 Willi, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bciwie mia\u0142 zosta\u0107 rolnikiem i cie\u015bl\u0105, jak jego ojce i dziady, kt\u00f3ry mia\u0142 po\u015blubi\u0107 Hild\u0119 albo Susann\u0119 o nazwisku Bischoff, B\u00f6rstler albo Koch, a synowi da\u0107 na imi\u0119 Heinrich albo Ludwig, utkn\u0105\u0142 w Polsce socjalistycznej, o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Basi\u0105, a dzieciom da\u0142 imiona Marzena i Ewa. Szybko pod\u0105\u017ca\u0142 naprz\u00f3d. Niewiele brakowa\u0142o, a zosta\u0142by majorem, mo\u017ce i\u00a0 genera\u0142em. Gdyby jego planu w pewnym momencie nie pokrzy\u017cowa\u0142a przesz\u0142o\u015b\u0107, gdyby to, co wyparte i zapomniane, nie wyp\u0142yn\u0119\u0142o pewnego dnia na wierzch i nie zmusi\u0142o go do oddania w depozyt, z b\u00f3lem serca, munduru kapitana Ludowego Wojska Polskiego z czterema gwiazdkami na pagonach. Starannie dot\u0105d przechowywanego w czelu\u015bciach wbudowanej we wn\u0119k\u0119 przedpokoju szafy pomalowanej bia\u0142\u0105 farb\u0105 olejn\u0105, do kt\u00f3rej co jaki\u015b czas, skrzypi\u0105c drzwiami, potajemnie zakrada\u0142a si\u0119 jego ma\u0142a c\u00f3reczka.<\/p>\n

*<\/p>\n

Waldkowi troch\u0119 przykro by\u0142o, gdy c\u00f3rka krzycza\u0142a takie rzeczy, \u017ce do hitlerowc\u00f3w nigdy.<\/p>\n

Bo Waldek bywa\u0142 kiedy\u015b kim\u015b w rodzaju Niemca. Je\u015bli przyj\u0105\u0107, \u017ce istnieje co\u015b takiego jak Niemiec.<\/p>\n

Teraz ju\u017c nie wie, czy jest Niemcem, czy Polakiem. W zasadzie mo\u017cna by go uzna\u0107 za Polaka, gdyby nie to, \u017ce podczas mecz\u00f3w pi\u0142karskich Polska\u2013Niemcy serce mu jednak jakby wbrew woli bardziej bije za Niemcami i Waldek niespokojnie zaczyna wierci\u0107 si\u0119 w swym ulubionym fotelu przed telewizorem, mocno nadwyr\u0119\u017conym przeci\u0105gaj\u0105cymi si\u0119 nocnymi seansami.<\/p>\n

By\u0142 w swoim \u017cyciu tak bardzo jednym i drugim. Zmienia\u0142 sk\u00f3r\u0119, najpierw, aby prze\u017cy\u0107, unikn\u0105\u0107 raz\u00f3w i upokorze\u0144, potem, aby do czego\u015b doj\u015b\u0107, dobi\u0107 si\u0119 uznania i znaczenia, zapewni\u0107 rodzinie byt.<\/p>\n

Wcale nie zmienia\u0142em sk\u00f3ry \u2013 prostuje i wzrusza ramionami. \u2013 Zawsze by\u0142em taki sam.<\/p>\n

By\u0142 dzieckiem, kiedy dopad\u0142a go wojna, kiedy nad koloni\u0105 S. zako\u0142owa\u0142y niemieckie samoloty i zrobi\u0142o si\u0119 jasno jak w s\u0105dny dzie\u0144. Nie mia\u0142 jeszcze dziewi\u0119ciu lat. Bacznie obserwowa\u0142 doros\u0142ych i wszystko, co si\u0119 dzia\u0142o doko\u0142a. Bystry by\u0142.<\/p>\n

Marzenka przechowywa\u0142a gwiazdki z pagon\u00f3w taty w pude\u0142ku od zapa\u0142ek. Co jaki\u015b czas sprawdza\u0142a, czy wszystkie s\u0105, przelicza\u0142a na nowo. Jeden, dwa, trzy, cztery. Po niemiecku liczy\u0107 nie umia\u0142a. Najwy\u017cej do trzech, nauczy\u0142a si\u0119 na podw\u00f3rku: Eins zwei drei<\/em>, wypieprzaj.<\/p>\n

Umia\u0142a te\u017c powiedzie\u0107: Guten Morgen<\/em>, butem w mord\u0119.<\/p>\n

 <\/p>\n\n\n\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 15<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

*<\/p>\n

Willi wcale nie urodzi\u0142 si\u0119 na zachodzie dzisiejszej Polski, wcale nie na terenach, kt\u00f3re po wojnie wr\u00f3ci\u0142y do macierzy, nie w Gda\u0144sku ani w Szczecinie, ani w \u017cadnym tam innym Wroc\u0142awiu. Co do tego, \u017ce by\u0142 Niemcem, nie ma jednak raczej w\u0105tpliwo\u015bci, sprawdzili to dok\u0142adnie hitlerowcy, a Republika Federalna im wierzy. Zmierzyli mamie obw\u00f3d czaszki i zweryfikowali kszta\u0142t nosa, zlustrowali pochodzenie i przynale\u017cno\u015b\u0107 rasow\u0105, wystawili stosowny dokument, na podstawie kt\u00f3rego jego przedsi\u0119biorcza c\u00f3rka Ewa wiele dziesi\u0119cioleci p\u00f3\u017aniej uzyska status niemieckiego przesiedle\u0144ca, kart\u0119 wst\u0119pu do raju. Dzisiaj Erika Steinbach, postrach polskich patriot\u00f3w i ca\u0142kiem atrakcyjna babka, liczy j\u0105 w poczet wyp\u0119dzonych.<\/p>\n

Willi nie urodzi\u0142 si\u0119 w Niemczech, a jego najbli\u017csi o Niemcach z Rzeszy, czyli z Reichu, najlepszego zdania nie mieli. Przyszed\u0142 na \u015bwiat w mitycznej Galicji, w miejscu, do kt\u00f3rego w 1783 roku kilkunastoma furmankami przyw\u0119drowali jego protopla\u015bci znad Renu w poszukiwaniu chleba. Niemieccy kolonizatorzy. Wezwa\u0142 ich na te ziemie przede wszystkim g\u0142\u00f3d, wezwa\u0142 ich tak\u017ce \u015awi\u0119ty Cesarz Rzymski Joseph II, obiecuj\u0105c ulgi podatkowe i r\u00f3\u017cnego rodzaju udogodnienia. By\u0142o ich dwunastu osadnik\u00f3w, niczym aposto\u0142\u00f3w nieznanego Boga. Mi\u0119dzy nimi Emmel, G\u00f6tz i Becker. Na ziemi obiecanej czeka\u0142a ich najpierw har\u00f3wa, ciurkiem la\u0142 si\u0119 pot \u2013 karczowanie lasu, stwarzanie miejsca dla siebie. Usuwanie starego, \u017ceby mog\u0142o narodzi\u0107 si\u0119 nowe. A mo\u017ce to tylko legenda.<\/p>\n

Potem z pobliskiej Makowej dobili do nich oko\u0142o roku 1850 Hellwig, Bischoff, Wolf, Volz i M\u00fcller. W\u017cenili si\u0119 w S., bo gospodarstwa dziedziczy\u0142y tu c\u00f3rki. Atutem syn\u00f3w by\u0142o rzemios\u0142o, fach w r\u0119ku, gdy\u017c z samej roli cz\u0142owiek nie wy\u017cyje. Nazywa\u0142o si\u0119 to kolonizacja j\u00f3zefi\u0144ska \u2013 wyrzuca Marzenie internet. Wyszukiwarka \u2013 \u015bmieszne polskie s\u0142owo. Co\u015b jak wiertarka i koparka.<\/p>\n

Polski nie by\u0142o wtedy na mapie, wiod\u0142a wirtualny \u017cywot, by\u0142a zbiorowym wysi\u0142kiem, zjaw\u0105, widmem, ci\u0105g\u0142ym uk\u0142uciem w sercach. Osadnicy w\u0119drowali wi\u0119c do kraju niemieckoj\u0119zycznego, do Ksi\u0119stwa Austriackiego w \u015awi\u0119tym Cesarstwie Rzymskim, a w\u0119druj\u0105c, przysi\u0119gali sobie, \u017ce nigdy nie zapomn\u0105 swej ukochanej niemieckiej ojczyzny, \u017ce b\u0119d\u0105 piel\u0119gnowa\u0107 jej tradycje i zwyczaje, jej protestanck\u0105 religi\u0119.<\/p>\n

Piel\u0119gnacj\u0119 wzmogli jeszcze, gdy sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej dalekim, lecz wyra\u017anym echem dotar\u0142a do nich nazistowska propaganda, specjalnie zreszt\u0105 na nich namierzona, gloryfikuj\u0105ca ich niemieckie cechy: zami\u0142owanie do porz\u0105dku, uczciwo\u015b\u0107 i pracowito\u015b\u0107. Cechy, z kt\u00f3rych byli dumni.<\/p>\n

 <\/p>\n

Pradziadowie ma\u0142ego Willika \u2013 rolnicy, cie\u015ble i piwowarzy \u2013 po wielu tygodniach wyczerpuj\u0105cej w\u0119dr\u00f3wki zatrzymali wi\u0119c furmanki, prrrrrr, gdzie\u015b na po\u0142udniowym wschodzie dzisiejszej Polski, na jej drugim ko\u0144cu, lec\u0105c po przek\u0105tnej od Szczecina, siedemdziesi\u0105t kilometr\u00f3w od Lwowa, pi\u0119\u0107dziesi\u0105t kilometr\u00f3w od Drohobycza, na p\u00f3\u0142noc od Ustrzyk Dolnych, na po\u0142udnie od Kro\u015bcienka, ledwie kilka kilometr\u00f3w od dzisiejszej linii granicznej z Ukrain\u0105, mo\u017ce nawet na samej granicy, st\u00f3j. Zatrzymali swe furmanki w najpi\u0119kniejszym zak\u0105tku \u015bwiata zwanym ma\u0142\u0105 ojczyzn\u0105. Tam gdzie dzisiaj nie ma nawet p\u0142yty nagrobnej po nich. Nie zawyje nawet pies. Ich szcz\u0105tki, niepotrzebne nikomu, wsi\u0105kaj\u0105 w ziemi\u0119 nieopodal proch\u00f3w rozstrzeliwanych tu p\u00f3\u017aniej \u017byd\u00f3w.<\/p>\n

Osadnicy pobudowali wie\u015b na regule niemieckiej \u0142a\u0144cuch\u00f3wki, z jednej strony szosy, na \u0142agodnym zboczu. Za drewnianymi domkami krytymi dach\u00f3wk\u0105 ka\u017cdy mia\u0142 ogr\u00f3d s\u0142u\u017c\u0105cy za pastwisko, po drugiej stronie szosy ogr\u00f3d drugi. \u0141a\u0144cuch niemal identycznych domk\u00f3w w \u015brodku wsi zagina\u0142 si\u0119, tworzy\u0142 k\u0105t prosty, i ci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 beztrosko dalej.<\/p>\n

Przez wie\u015b wielokrotnie przetoczy\u0142a si\u0119 bieda, przela\u0142 si\u0119 nieurodzaj, przebuja\u0142 si\u0119 z hukiem front. Teraz zatrzyma si\u0119 tam czasem na kilka godzin jaki\u015b autobus z okolic Wolfsburga, wysypi\u0105 si\u0119 z niego bardzo starzy, bardzo czy\u015b ciutcy i jasno ubrani Niemcy zrzeszeni w stowarzyszeniu Bund der Galiziendeutschen.<\/p>\n

Tak przynajmniej twierdz\u0105 \u2013 \u017ce tam ju\u017c gdzie\u015b byli w okolicy.<\/p>\n

 <\/p>\n\n\n\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 19<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

*<\/p>\n

Jak do tej pory Willi nie pojawi\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d nich. Chcia\u0142by, ale nie a\u017c tak, \u017ceby podj\u0105\u0107 konkretne dzia\u0142ania. Gdyby kto\u015b go wsadzi\u0142 w samoch\u00f3d i zawi\u00f3z\u0142, na pewno by nie odm\u00f3wi\u0142. Sam nie ma ju\u017c tej determinacji. Nie jest najm\u0142odszy, chocia\u017c, jak podkre\u015bla, o lasce jeszcze nie chodzi i zamiaru takiego nie ma, sam nawet w ogrodzie na drzewo wejdzie, je\u015bli trzeba przyci\u0105\u0107 wierzcho\u0142ek, na nikogo si\u0119 nie ogl\u0105da, ani na c\u00f3rki, ani tym bardziej na zi\u0119cia, kt\u00f3ry zreszt\u0105 nigdy go do siebie nie przekona\u0142. Willi ca\u0142e \u017cycie radzi\u0142 sobie sam \u2013 z upokorzeniem i przemoc\u0105. Par\u0142 do przodu, wspina\u0142 si\u0119 po szczeblach kariery, jedynej, jaka by\u0142a dla niego dost\u0119pna, jak\u0105 mog\u0142a mu zaoferowa\u0107 Polska Rzeczpospolita Ludowa, w kt\u00f3r\u0105 rzuci\u0142o go w przebraniu Polaka, masce, co przyros\u0142a mu do twarzy.<\/p>\n

To nie by\u0142a \u017cadna maska. Czu\u0142em si\u0119 ju\u017c wtedy Polakiem. Nie my\u015bla\u0142em o swoim pochodzeniu. Urodzony jestem przecie\u017c w Polsce. Nie opowiadaj g\u0142upot.<\/p>\n

Bo co to znaczy Niemiec. Co to znaczy Polak. Co to znaczy niemiecka krew. Konia z rz\u0119dem temu, kto mi to wyt\u0142umaczy.<\/p>\n

Jako nastoletni ch\u0142opiec prze\u017cy\u0142 sromotn\u0105 kl\u0119sk\u0119 Niemiec, nieudan\u0105 pr\u00f3b\u0119 ucieczki do Rzeszy przed sowieckimi czo\u0142gami, wyw\u00f3zk\u0119 na roboty przymusowe do Zwi\u0105zku Sowieckiego, razy i poni\u017cenia, a potem podnoszenie kraju z gruz\u00f3w, akcje rozminowywania prowadzone z nara\u017ceniem \u017cycia na terenach wyzwolonej Polski, \u017ceby\u015bmy mogli teraz st\u0105pa\u0107 bez l\u0119ku po ziemi, prze\u017cy\u0142 podczas tych akcji wypadki, oderwane nogi, rozerwane na strz\u0119py cia\u0142a i urwane nosy, z kt\u00f3rymi trzeba by\u0142o lecie\u0107 do szpitala, przyciskaj\u0105c je komu\u015b do twarzy… Odznaczony medalem wzorowego sportowca ci\u0119\u017carowca, pontoniarza, Z\u0142otym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi, Krzy\u017cem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, kt\u00f3ry mia\u0142 zapewni\u0107 mu dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 procent dodatku do emerytury ale tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce nie zapewni\u0142.<\/p>\n

Prze\u017cy\u0142 i to, \u017ce kto\u015b mu sprz\u0105tn\u0105\u0142 te ordery, \u017ce jego dokonania posz\u0142y w las. \u017be wypada o nich raczej milcze\u0107.<\/p>\n\n\n\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 21<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Nic go ju\u017c zdziwi\u0107 ani zaskoczy\u0107 nie mo\u017ce. Jest zahartowany. I od innych hartu wymaga. Nie ma co si\u0119 maza\u0107.<\/p>\n

Nie ma co rankami przesiadywa\u0107 godzinami w \u0142azience, zw\u0142aszcza je\u015bli jest si\u0119 m\u0119\u017cczyzn\u0105. Ani tym bardziej oblewa\u0107 si\u0119 perfumami \u2013 raz-dwa i sprawa za\u0142atwiona. M\u0119\u017cczyzna powinien by\u0107 szybki, sprawny i efektywny. Nie powinien zapuszcza\u0107 d\u0142ugich w\u0142os\u00f3w. Nosi\u0107 spodni spadaj\u0105cych z ty\u0142ka. Zarzuca\u0107 kaptura na g\u0142ow\u0119 i wygl\u0105da\u0107 jak kat przed egzekucj\u0105. Nie powinien… Lista jest d\u0142uga. Na szcz\u0119\u015bcie Marzena m\u0119\u017cczyzn\u0105 nie jest.<\/p>\n

Chocia\u017c mia\u0142a nim by\u0107! Los jednak swoim zwyczajem sp\u0142ata\u0142 ojcu figla. Nie szcz\u0119dzi\u0142 mu przykrych niespodzianek. Willi bardzo wcze\u015bnie straci\u0142 ojca, pewnie dlatego tak bardzo pragn\u0105\u0142 syna.<\/p>\n

Ojca szuka\u0142 przez ca\u0142e \u017cycie. Jego substytut\u00f3w, erzac\u00f3w. W m\u0119skich organizacjach, gdzie zawsze umia\u0142 zapracowa\u0107 sobie na uznanie najwy\u017cszych autorytet\u00f3w. Najlepszy, najgorliwszy, zawsze pierwszy. Wsz\u0119dzie numer jeden, prymus prymus\u00f3w. W Wojsku Polskim natychmiast wybi\u0142 si\u0119 wysoko ponad przeci\u0119tno\u015b\u0107. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce zab\u0142ysn\u0105\u0142. Gdyby nie ci\u0105gn\u0105ca si\u0119 za nim historia, gdyby nie \u0142zy matki, dziwny los brata, niepokoj\u0105ce nazwisko, mia\u0142by dzisiaj emerytur\u0119 genera\u0142a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eNIEBKO\u201d (fragmenty powie\u015bci)   Willi kolekcjonuje zaj\u0105ce wielkanocne. W latach osiemdziesi\u0105tych wybudowa\u0142 z bratem na przedmie\u015bciu Szczecina skromny bli\u017aniak, obok kt\u00f3rego wyros\u0142o mu kilka lat temu niczym grzyb po deszczu centrum handlowe Real, a potem wyskoczy\u0142a jeszcze Castorama z napisem \u201eBudujesz, remontujesz, urz\u0105dzasz\u201d. W domu tym, na drewnianym regale mi\u0119dzy kuchni\u0105 a jadalni\u0105, g\u0119siego ustawia […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":5955,"template":"","categories":[28,10],"class_list":["post-5952","stsp_text","type-stsp_text","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-issue-3","category-prosa"],"yoast_head":"\nNiebko - stadtsprachen<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/text\/niebko\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:locale:alternate\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Niebko - stadtsprachen\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201eNIEBKO\u201d (fragmenty powie\u015bci)   Willi kolekcjonuje zaj\u0105ce wielkanocne. W latach osiemdziesi\u0105tych wybudowa\u0142 z bratem na przedmie\u015bciu Szczecina skromny bli\u017aniak, obok kt\u00f3rego wyros\u0142o mu kilka lat temu niczym grzyb po deszczu centrum handlowe Real, a potem wyskoczy\u0142a jeszcze Castorama z napisem \u201eBudujesz, remontujesz, urz\u0105dzasz\u201d. W domu tym, na drewnianym regale mi\u0119dzy kuchni\u0105 a jadalni\u0105, g\u0119siego ustawia […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/stadtsprachen.de\/en\/text\/niebko\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"stadtsprachen\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Stadtsprachen\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-06-05T16:23:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/stadtsprachen.de\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/2b.-e1505299027701.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1076\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1069\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@stadtsprachen\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/text\\\/niebko\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/text\\\/niebko\\\/\",\"name\":\"Niebko - stadtsprachen\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/text\\\/niebko\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/text\\\/niebko\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/08\\\/2b.-e1505299027701.jpg\",\"datePublished\":\"2017-08-09T09:05:45+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-05T16:23:06+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/text\\\/niebko\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/text\\\/niebko\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/text\\\/niebko\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/08\\\/2b.-e1505299027701.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/08\\\/2b.-e1505299027701.jpg\",\"width\":1076,\"height\":1069},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/text\\\/niebko\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Startseite\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Texts\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/en\\\/text\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Niebko\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/\",\"name\":\"stadtsprachen\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/#organization\",\"name\":\"stadtsprachen\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/cropped-logo_stadtsprachen_taubenblau.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/cropped-logo_stadtsprachen_taubenblau.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"stadtsprachen\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stadtsprachen.de\\\/de\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Stadtsprachen\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/stadtsprachen\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/berlinerliterarischeaktion\\\/\",\"https:\\\/\\\/mastodon.social\\\/@BerlinerLiterarischeAktion\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Niebko - stadtsprachen","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/text\/niebko\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Niebko - stadtsprachen","og_description":"\u201eNIEBKO\u201d (fragmenty powie\u015bci)   Willi kolekcjonuje zaj\u0105ce wielkanocne. W latach osiemdziesi\u0105tych wybudowa\u0142 z bratem na przedmie\u015bciu Szczecina skromny bli\u017aniak, obok kt\u00f3rego wyros\u0142o mu kilka lat temu niczym grzyb po deszczu centrum handlowe Real, a potem wyskoczy\u0142a jeszcze Castorama z napisem \u201eBudujesz, remontujesz, urz\u0105dzasz\u201d. W domu tym, na drewnianym regale mi\u0119dzy kuchni\u0105 a jadalni\u0105, g\u0119siego ustawia […]","og_url":"https:\/\/stadtsprachen.de\/en\/text\/niebko\/","og_site_name":"stadtsprachen","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Stadtsprachen","article_modified_time":"2022-06-05T16:23:06+00:00","og_image":[{"width":1076,"height":1069,"url":"https:\/\/stadtsprachen.de\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/2b.-e1505299027701.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@stadtsprachen","twitter_misc":{"Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/text\/niebko\/","url":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/text\/niebko\/","name":"Niebko - stadtsprachen","isPartOf":{"@id":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/text\/niebko\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/text\/niebko\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/stadtsprachen.de\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/2b.-e1505299027701.jpg","datePublished":"2017-08-09T09:05:45+00:00","dateModified":"2022-06-05T16:23:06+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/text\/niebko\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/text\/niebko\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/text\/niebko\/#primaryimage","url":"https:\/\/stadtsprachen.de\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/2b.-e1505299027701.jpg","contentUrl":"https:\/\/stadtsprachen.de\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/2b.-e1505299027701.jpg","width":1076,"height":1069},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/text\/niebko\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Startseite","item":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Texts","item":"https:\/\/stadtsprachen.de\/en\/text\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Niebko"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/#website","url":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/","name":"stadtsprachen","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/#organization","name":"stadtsprachen","url":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/stadtsprachen.de\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/cropped-logo_stadtsprachen_taubenblau.png","contentUrl":"https:\/\/stadtsprachen.de\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/cropped-logo_stadtsprachen_taubenblau.png","width":512,"height":512,"caption":"stadtsprachen"},"image":{"@id":"https:\/\/stadtsprachen.de\/de\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Stadtsprachen","https:\/\/x.com\/stadtsprachen","https:\/\/www.instagram.com\/berlinerliterarischeaktion\/","https:\/\/mastodon.social\/@BerlinerLiterarischeAktion"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stadtsprachen.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/stsp_text\/5952","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stadtsprachen.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/stsp_text"}],"about":[{"href":"https:\/\/stadtsprachen.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/stsp_text"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/stadtsprachen.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/stsp_text\/5952\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18316,"href":"https:\/\/stadtsprachen.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/stsp_text\/5952\/revisions\/18316"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stadtsprachen.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stadtsprachen.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/stadtsprachen.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}